يادداشت  شبانه<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

       

نگفتمت : مرو آن جا كه آشنات منم؟

در اين سراب فنا چشمه‌ي حيات منم؟

 وگر به خشم روي صد هزار سال زمن

به عاقبت به من آيي كه منتهات منم

نگفتمت كه به نقش جهان مشو راضي

كه نقش بند سراپرده‌ي رضات منم

نگفتمت كه منم بحر و تو يكي ماهي

مرو به خشك كه درياي با صفات منم

نگفتمت  كه چو مرغان بسوي دام مرو

بيا كه قوت پرواز و پر و پات منم

نگفتمت كه تورا ره زنند و سرد كنند

كه آتش و تبش و گرمي هوات منم

نگفتمت كه صفت هاي زشت در تو نهند

كه گم كني كه سر چشمه‌ي صفات منم

اگر چراغ دلي دان كه راه خانه كجاست

وگر خدا صفتي، دان كه كدخدات منم

 

همگي مصاحبه‌‌ي عبرت آموز استاد رهنورد زرياب را بعد از قريب دوسال حضور در كابل در پست مشاور وزير فرهنگ، شنيديم. زرياب از داستانويسان بنام روزگار ماست، مردي آرام و عميق با طنزي گزنده و تلخ در بيان. ممكن است در نگاه اول چندان راضيت نكند ولي كم كم نمك رفتارهايش اسيرت مي‌كند. او آمده بود كه در اين به اصطلاح رنساس فرهنگي ملتش سهمي داشته باشد. حضورش براي خيلي‌ها مايه‌ي اميد بود.اما از همان ابتدا معلوم بود كه زرياب رسك بزرگي كرده. اين سخن را در ملاقاتي كه سال قبل در نمايشگاه كتاب تهران باهم داشتيم برايش گفتم. يعني كه اين پير مرد خيلي صادقانه يا خوشباورانه تمام تجربياتش و شهرتش را در خدمت نوزادي نهاده كه هنوز شكل و قيافه اش معلوم نيست. بايد چند ماهي بگذرد بعد معلوم خواهد شد كه چه بچه است.

بهرحال اين مشي استاد زرياب براي من مشغله‌ي ذهني شده بود كه آن را در سرآهنگ شماره پنج وشش فصلنامه خط سوم نيز به اين شكل طرح كرده بودم:« ...به گمان من از همان روزي كه محمود خان طرزي پدر مطبوعات ما، ماندن در مطبعه ‌ ي نمناك سراج الاخبار را تاب نياورد و در آن را تخته كرد و رفت به كاخ وزارت خارجه ، تا همين امروز كه استاد اعظم رهنورد زرياب كنج دنج داستان نويسي را پيشكش معاونت(مشاورت) وزارت اطلاعات و فرهنگ كرده است، ما در عرصه‌ي فرهنگ مدام تخته سنگ معاوضه‌ي فرهنگ ـ مقام را تجربه مي‌كنيم و چوبش را مي خوريم...» راستش من در آغاز اين تحولات تازه پيش خودم طرحي را كه براي افرادي چون زرياب داشتم اين بود كه اين بزرگان ساليان آخر زندگي را بيايد يك گوشه‌اي در كابل بنشينند و حلقه‌ي نقد شعر و داستان را ه بنيدازد و به جاي تكرار مكررات نفوذ در راس هرم مدتي نيز اصلاح از قاعده را تجربه نماييند و نسلي را تربيت كنند كه به جهان و انسان، نگاهي متفاوت داشته باشند. استاد زرياب اگر اين دوسال را به جاي نشستن در اتاق وزارت فرهنگ در پستوي يك رستوران قديمي مي‌نشست و براي بچه هاي كابل داستانهايش را ميخواند بيشتر تآثير گذار مي‌بود.

هرچه بود گذشت و لابد صلاح مملكت خويش را بزرگان مي‌دانستند. ولي غرض از اين ياداشت شبانه، بيان احساسي بود كه از شنيدن اين خبر به من دست داد. راستش من بي‌درنگ بياد دو غزل از حضرت مولانا جلال الدين محمد بلخي افتادم كه نمي دانم از زبان چه كسي و در چه شرايط و وضعيتي براي چه كساني گفته است . اما در هر شرايطي گفته باشد، برا ي هر كسي كه گفته باشد، سخت براي درد و رنج امروز ما نسخه‌ي مناسبي است. من آن ها را زبان حال فرهنگ اين سرزمين دانستم كه به فرزندان فرهنگيش كه گاه گاه سري به دنياي سياست مي زنند، خطاب كرده باشد. اين دو غزل در يك وزن است اما با دو قافيه. غزل اول همان بود كه در آغاز خوانديد واينك حسن ختام را نيز غزل دوم قرار مي دهيم.

 

نگفتمت مرو آن جا كه مبتلات كنند؟

كه سخت دست درازند و ، بسته پات كنند

نگفتمت كه بدان سوي دام در دام است

 چو در فتادي در دام كي رهات كنند

نگفتمت به خرابات طرفه مستانند

كه عقل را هدف تير ترهات كنند

چو تو سليم دلي را چو لقمه بربايند

بهر پياده شهي را به طرح مات كنند

تو مرد دل تنگي پيش آن چگرخواران

اگر روي چو جگر بند شوربات كنند

تو اعتماد مكن بر كمال و دانش خويش

كه كوه قاف شوي زود در هوات كنند

هزار مرغ عجيب از گل تو برسازند

چو زآب و گل گذري، تا دگر چهات كنند...   

 

/ 7 نظر / 8 بازدید
fakhera

سلام به اين می انديشم که تجربه کردن هم چيز بدی نيست بايد به ديگران هم حق داد

جعفر

سلام مظفری عزيز ! نگرش شما درست است اما با اين اعتراف که در آن مملکت تقریبا هرکس است در جستجوی مقام و منصبی است . زریاب در مصاحبه اش پنهان نکرد که از نگرفتن مقامی که وعده داده بودند بسیار عصبی است و به همین خاطر دست از کار کشیده است . آن مصاحبه هم طوری بود که دل آدم باید برای زریاب می سوخت . فکر نمی کردم زریاب تا آن حد ساده باشد و به مصاحبه ای با آن کیفیت تن دهد . زریاب به هزار زبان می گریست که مقام موعود را از او دریغ کرده اند ٬ حتی گلویش هم بغض گرفته بود . این همه خود را حقیر کردن برای چه ؟ اگر درپشت آن همه نام و آوازه ٬ یک جو همت می بود ٬ نتيجه اين نمی شد .

جعفر

اين بزرگان همه تقريبا از يک قماشند . عارف وارسته و روشنفکر بزرگ ! اسماعيل اکبر را وقتی مصاحبه هايش را می شنوم ٬ به ياد همان يادنامه ای می افتم که شما در مدحش نوشته بوديد . مظفری عزيز با تمام احترامی که به شما و کارهای شما دارم ٬ اين کارهای شما برايم معمايی است که جوابش را نيافته ام .

abvtaleb

جناب عطايی سلام! آدمهای بزرگ نيز انسانند و خاکستری . خودت بهتر می‌دانی که دوران مطلقها و سياه و سفيد به سر آمده. این آدمها را بايد بزرگی ها يشان را ستود و ضعفيهای شان را گوشزد کرد. و البته کارهای من نيز از اين قاعده بدور نيست.

رنا مخفی

قبل از همه سلام هاي صميمانه خود را به تک تک شما عزيزان خواهران و برادران تقديم مي کنم با تاسف که من منحيث يک زن افغان در جامعه مرد سالاري که هيچ کس قوت قلم يک زن را تاويل نمي گيرد بايد اين مبارزه را يک تنه پيش ببرم. من هيچ گله و شکوه از هيچ کس ندارم که چرا نوشته ام زير عنوان ((در جستجوي زر «مس» يافتم)) را اثر يک زن نمي دانند. چون جامعه زن ستيز ما عادت کرده است که بايد هر چه هنر و اثر خوب و عالي است بايد خالق آن هنر و اثر حتماً بايد يک مرد باشد. آيا همين مردهاي محترمي که هميشه زور بازو به جاي زور منطق را به رخ مردم مي کشند حاضر اند با من يک شرط کوچک بزنند؟ اگر شما ثبوت کرديد که رنا مخفي مرد است، هر چه مي خواهيد بکنيد اما اگر ثبوت کرده نتوانستيد آيا حاضر خواهيد شد مقاله دومم را با شهامت و شجاعت چاپ کنيد؟ با شگوفه هاي محبت: رنا مخفي

] ئؤٍّي ِؤ» ژآّكّ ُؤكؤ ٍ- ‌ٍNؤٌّئ ‌ٍ«ؤؤ»آًٍؤ

مه

چیزی نخواندم نظری ندارم فقط جالبه آقای مظفری [گل]